Samo jedan od tri EU programa protiv dronova bit će realizovan do 2030. godine

Očekuje se da će samo oko trećine programa Evropske unije za borbu protiv dronova i sistema protivzračne odbrane veoma kratkog dometa biti realizovano do 2030. godine, uprkos šesterostrukom povećanju ulaganja između 2024. i 2025. godine, navodi se u povjerljivom izvještaju Evropske odbrambene agencije (EDA) do kojeg je u četvrtak došao Euronews.

Godišnji izvještaj o odbrambenoj spremnosti za 2026. godinu, koji procjenjuje vojne kapacitete država članica EU, naglašava stalne praznine i nedostatke u sposobnosti Evrope da se suprotstavi rastućoj prijetnji koju predstavljaju bespilotni sistemi.

"Ulaganja u sposobnosti za borbu protiv dronova i sisteme protivzračne odbrane veoma kratkog dometa porasla su šest puta između 2024. i 2025. godine kao odgovor na rastuću prijetnju bespilotnih sistema, iako se očekuje da će samo oko jedne trećine programa biti realizovano do 2030. godine", navodi se u izvještaju.

Dokument je podijeljen evropskim vladama prošle sedmice.

Izvještaj dolazi u trenutku kada se zemlje duž istočnog krila EU, od baltičke regije do Crnog mora, suočavaju s rastućom zabrinutošću zbog prijetnji koje predstavljaju dronovi, uključujući i incidente povezane s njima.

Očekuje se da će zemlje EU investirati 18,9 milijardi eura (21,1 milijardu dolara) u tehnologije dronova između 2024. i 2029. godine, navodi se u dokumentu.

"Uprkos velikoj pažnji posvećenoj nabavci dronova i sposobnosti za borbu protiv njih, značajne praznine u kapacitetima i vanjska ovisnost i dalje utječu na ukupnu evropsku spremnost", ističe se.

EDA je također identifikovala značajne nedostatke, uključujući fragmentirane nabavke na nacionalnom nivou, ograničenu interoperabilnost, nedovoljne kapacitete za eksperimentisanje i neadekvatne industrijske kapacitete za naglo povećanje proizvodnje, posebno kada je riječ o naoružanim dronovima.

U izvještaju se navodi da bi rješavanje ovih nedostataka zahtijevalo relativno skromna ulaganja u poređenju s drugim odbrambenim kapacitetima, ali da bi ovisilo o kontinuiranom finansiranju i agilnijem i integrisanijem pristupu.

Prema izvještaju, ovaj sektor bi se mogao proširiti i do 140 posto do naredne godine ukoliko bude podržan odgovarajućim investicijskim okvirom.

Upozorava se i da brzi tempo tehnološkog razvoja stvara sve veći rizik da bi vojni sistemi mogli postati zastarjeli i prije nego što budu raspoređeni na terenu.