09 مه 2023•بهروزرسانی: 11 مه 2023
استانبول/ خلیل سلحشور/ خبرگزاری آناتولی
سه کارشناس و تحلیلگر سیاسی در مصاحبه با خبرگزاری «آناتولی» تاثیر و پیامدهای عدم دعوت از نمایندگان طالبان به نشستهای بینالمللی که درباره افغانستان در کشورهایی مانند قطر، روسیه و غیره برگزار میشود، را بررسی کردند.
دکتر محمدنظیف شهرانی، مسئول کمیته انسجام «نهضت اعتماد ملی» افغانستان گفت: عدم دعوت از نماینده طالبان به نشستهای منطقهای و بینالمللی نشان میدهد که این گروه متحجر، نماینده قشری از ملایان است، نه مردم افغانستان.
%2FNew%20folder%20(2)%2Fazizb.jpg)
وی در ادامه خاطرنشان کرد: طیف طالبان علیرغم ادعای برخی، نماینده قوم بزرگ برادران پشتون ما نیز نمیتواند باشد. دعوت نکردن از طالبان به این نوع نشستها، اقدامی معقول و تاکیدی بر عدم مشروعیت رژیم این گروه است.
او همچنین اظهار داشت: رژیم طالبان، عامل فاجعه بزرگ بشری در افغانستان است و نباید بهعنوان بخشی از راهحل این بحران معرفی شود. بنابراین بهجای طالبان، باید نمایندگان واقعی مردم افغانستان در این نشستٰها حضور یابند.
از دیدگاه شهرانی، سیاستمداران و زمامداران سابق افغانستان، مهرههای سوخته به شمار میروند و جامعه این کشور تاکنون نتوانسته است آلترناتیو دارای برنامه سازنده و راهگشا برای نجات شهروندان شناسایی و معرفی کند.
مسئول کمیته انسجام «نهضت اعتماد ملی» افغانستان افزود: امیدوارم این خلأ، در آینده نزدیک پر شود. ما نیز به سهم خود در کنفرانس وین، طرحی را به هموطنان و جامعه بینالمللی ارائه کردیم که امید است موثر واقع شود.
او ادامه داد: از قشر جوان افغانستان نیز میخواهیم که راهکار تعامل با جامعه بینالمللی برای بحران کشورمان ارائه کنند. بدیل طالبان برای ملت ما ضروری است و از هموطنان امید حمایت از برنامه نهضت اعتماد ملی را داریم.
-تاثیر این نشستها بر تحرک بینالمللی طالبان
شهرانی درباره واکنش طالبان به این نشست، از جمله گرایش آنها به سوی پکن و غیره نیز گفت: اتحاد با چین بهعنوان کشور دینستیز و دشمن مسلمانان، بهویژه میلیونها اویغور، ادعای اسلامگرایی طالبان را خدشهدار خواهد کرد.
وی افزود: دوستی طالبان با چین به معنی اتحاد دو دشمن اسلام و مسلمانان خواهد بود و هیچ مشکلی از افغانستان را حل نخواهد کرد. من نگران چندانی نسبت به احتمال همکاری این دو دشمن مشترک، علیه دین و وطنمان ندارم.
-«ما فعلا دولت و نماینده مشروع نداریم»
در ادامه این گفتوگو، عزیزاحمد بارز، دیپلمات سابق افغانستان نیز اظهار داشت: ما فعلا دولت و نماینده مشروع نداریم. طالبان طی 20 ماه زمامداری موفق به برداشتن گامهای ابتدایی برای کسب مشروعیت ملی و بینالمللی نشده است.
%2Fazizhabr.jpg)
این کارشناس مسائل سیاسی همچنین گفت: اداره طالبان یا اهمیت مشروعیت را نمیداند یا آگاهانه قصد پذیرش امتیازات و مسئولیتهایی بینالمللی را ندارد. اصولا هیچ تصمیمی در غیاب یک دولت مشروع یک پذیرفتنی نیست.
او در ادامه خاطرنشان کرد: شیوه اداره کابل و مخالفت قشرهای مختلف افغانستان جامعه جهانی را واداشته است که طالبان را دعوت نکنند. تحریم آموزش و کار زنان هم بر فاصله این گروه با مردم و جامعه جهانی افزوده است.
بارز افزود: هیچکدام از همسایگان افغانستان، از جمله چین حاضر نیستند ریسک کنند و منافع بلندمدت و جهانی خود در حمایت از طاللبان به خطر بیاندازند. بنابراین اقدامات این کشورها را بازی تاکتیکی و کوتاهمدت میدانم.
وی همچنین توضیح داد: هدف آن کشورها از همکاری با حاکمان کابل/قندهار، حفاظت از منافع اقتصادیشان در مقابل حملات گروههای بنیادگرای موجود در افغانستان است. به همین دلیل، تاکنون طالبان را به رسمیت نشناختهاند.
-«کشورهای منطقه بایستی رویکرد واحدی در قبال افغانستان اتخاذ کنند»
در همین راستا، محبالله تائب، معاون سفارت ونمایندگی دايمی افغانستان در ژنو نیز به «آناتولی» گفت: این نشستها به ابتکار دبیرکل سازمان ملل و طبق قطعنامه شورای امنیت بدون حضور طالبان فاقد مشروعیت داخلی و بینالمللی برگزار میشود.
%2FNew%20folder%20(2)%2Fsol-logoaf.jpg)
وی افزود: هنگام تمدید ماموریت یوناما، شورای امنیت قطعنامه دومی را تصویب کرد که براساس آن دبیرکل سازمان ملل باید به ارزیابی همهجانبه وضعیت افغانستان بپردازد و سپس تا نوامبر 2023 گزارش و راهکارهایش را ارائه کند.
تائب ادامه داد: آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل متحد نیز ضمن انتصاب سفیر فریدون سنیرلیاوغلو (از ترکیه)، نشستی را با نمایندگان کشورهای مختلف برگزار کرد تا رویکرد خود در قبال آینده افغانستان را اعلام کنند.
او همچنین یادآور شد: «برخی ادعا میکنند که افغانستان در این نشستها، غایب بوده است. درحالیکه طالبان مساوی افغانستان نیست. این گروه با خشونت حاکم شده است و به هیچ وجه افغانستان را نمایندگی نمیکند.از دیدگاه بنده، کشورهای منطقه و غیره بایستی رویکرد واحدی در قبال افغانستان و چگونگی مراوده با طالبان اتخاذ کنند تا نتیجهبخش باشد. تلاشهای دبیرکل سازمان ملل نیز در همین راستاست».
-«امیدواریم ترکیه نقش سازندهتری در قبال افغانستان ایفا کند»
تائب همچنین تصریح کرد: امیدواریم ترکیه که دوستی دیرینه و پیوندهای تاریخی با مردم افغانستان دارد، نقش سازندهتری در قبال کشور ما ایفا کند. افزایش قدرت طالبان و گروههای افراطی به نفع منطقه و کشورهای اسلامی نیست.
این دپلمات افغان ادامه داد: اکثر طرفها، از جمله کشورهای عربی، چین و غربیها همواره با توجه به منافع خودشان در قبال افعانستان موضعگیری کردهاند و اوضاع و آینده مردم این کشور در محاسبات آنها نبوده است.
وی در پایان این مصاحبه تصریح کرد: گروه طالبان به اندازه کافی به چین نزدیک شده است و این امر را از رویکرد سیاستمداران چینی در پلتفورمهای مختلف سازمان ملل متحد روزانه شاهد هستیم.