04 فوریه 2025•بهروزرسانی: 05 فوریه 2025
استانبول/ نرگس رضایی/ خبرگزاری آنادولو
در پی شعارهای «نژادپرستانه» علیه شهروندان تُرک در بازی اخیر تیمهای پرسپولیس و تراکتور که به موازات واکنشهای گسترده، روز گذشته تذکر در مجلس ایران را به دنبال داشت و علی جعفری آذر، نماینده تبریز در مجلس صراحتا از «انواع بیادبی، بیاخلاقی، ناهنجاری و توهینهای نژادی و قومی از سوی تعدادی از هواداران و برخی مسئولان تیم میزبان و عوامل برگزاری مسابقه در ورزشگاه آزادی تهران» انتقاد کرد و ضمن اینکه موضوع از ابعاد حقوقی بررسی میشود و بحث انتقال آن به کنفدراسیون فوتبال آسیا و فیفا در صورت عدم رسیدگی نهادهای مربوط داخلی و فدراسیون فوتبال ایران، مطرح است، آنادولو از بعد اجتماعی به ارزیابی این معضل پرداخت.
در این راستا، دکتر مصطفی اقلیما، آسیب شناس اجتماعی و رئیس انجمن علمی مددکاری اجتماعی ایران در گفتوگوی اختصاصی با خبرنگار «آنادولو» ضمن اینکه توهینهای نژادی و قومی و شعارهای نژادپرستانه در ورزشگاههای این کشور را یک «فاجعه» خواند، نسبت به پیامدهای آن نیز هشدار داد.
او با تاکید بر اینکه «توهینهای نژادی و قومی در کشور افزایش یافته و شعارهای نژادپرستانه در ورزشگاهها یک فاجعه است»، گفت: از دین گرفته تا فرهنگ و زبان، نژادپرستی کردهاند و وقتی زیربنای یک مملکت بین افراد فرق میگذارد، مساله اینگونه ابعاد وسیعتر پیدا میکند.
اقلیما در ادامه تصریح کرد: یکی از بدترین مسائل در یک جامعه این است که نژادها را از هم جدا کنند. بین قومها فرق بگذارند. این مساله باعث میشود آدمها از هم دور شوند. از سیاستهای غلط کشور این است که بین قومیتها فرق میگذارد. امروز افراد جامعه خیلی راحت به هم توهین میکنند و تهمت میزنند. فراتر از آن، یک نفر به خودش اجازه میدهد در پوشش مردم دخالت کند و بگوید چرا روسری سرت نیست.
- روی همه امور انسانها انگشت گذاشتهاند و دستهبندی کردهاند
این آسیب شناس اجتماعی در ایران اظهار داشت: روی همه امور انسانها انگشت گذاشتهاند و دستهبندی کردهاند. از راه رفتن، لباس پوشیدن و ظاهر گرفته تا حرف زدن و سیاستهایی اتخاذ شد که امروز در کشور به جایی رسیدهایم که در حد فاجعه است.
اقلیما افزود: کشورمان مجموع قومهای مختلف است. وقتی قومی را بالا برده و قومی را پایین میآورند، یعنی بین آنها فرق گذاشتهاند و درگیری ایجاد میکنند. هر قومی روی خود تعصب دارد وقتی آن را با یکی دیگر مقایسه میکنید عملا آنها را از خود جدا میکنید و اینجاست که فاجعه در یک کشور شروع میشود که در کشور شاهد آن هستیم.
او بر این باور است که به موازات توهینهای نژادی و قومی، نفرتپراکنی در ایران نیز بعد وسیعتری یافته و کشورهای منطقه را در بر گرفته، به گونهای که نفرتپراکنی علیه قومیتها در داخل و همسایهها به مرحله خطرناکی رسیده و بسیار نگران کننده است.
- نفرتپراکنی علیه قومیتها در کشور به مرحله خطرناکی رسیده است
اقلیما ضمن تاکید بر این نکته که نفرتپراکنی معلولی از علتهاست، علت نیست، گفت: در کشورمان نفرتپراکنی افزایش یافته است و وقتی به دلایلش نگاه میکنیم، میبینیم در کشور هر مسالهای را قومیتی کردهاند و در واقع میشود گفت نفرتپراکنی در کشور سیاسی است.
او افزود: در این چند دهه اخیر، مسئولان کشور همواره برای اینکه روی مسائل سرپوش بگذارند، هر مسالهای را قومیتی کردند و چون شایستهسالاری در مدیریت مطرح نبود، هر کسی برای حفظ صندلی خود آنکه را نظر مخالف داشت، با برچسب و انگ حذف کرد و گروهبندیها شکل گرفت و امروز نفرتپراکنی علیه قومیتها در داخل و یا ملتهای همسایه، معلول همین گروهبندیها در طول این سالها و سیاسی شدن مساله قومیتها است.
اقلیما تصریح کرد: بین افراد دستهبندی ایجاد میکنند که با هم درگیر شوند و بتواند اهداف خود را پیاده کنند. در کشور ما نفرتپراکنی باعث شده افراد از هم دور شوند. بعد از انقلاب بین قومیتها و افراد فرق گذاشته شده، از نظر سیاسی یک گروهی را بالا بردند و گروههای دیگر را نابود کردند. حتی در ادارات که نگاه میکنی آدمها چند دسته شدهاند و همین فرق که بین آدمها میگذارند باعث افزایش مشکلات میشود.
این آسیب شناس اجتماعی در ایران ادامه داد: از سوی دیگر وقتی به زیرساختها نگاه کنیم که چرا به این وضع رسیدیم، میبینیم در طول 40 سال گذشته رخ داده و یکی دو روزه نیست. برای حل مشکل هم 40 سال طول میکشد تا زیربنای تفکر آدمها را عوض کنیم و بتوانیم آنها را به راهی ببریم که این تفکر را کنار بگذارند که با هم فرق نمیکنند.
- نفرتپراکنی در ایران به سیاستهای کلی بر میگردد
او خاطرنشان کرد: یک چیزهایی را در جامعه فرهنگ کردهاند، به ویژه علیه ترکها، طوری که حتی در رابطه با موضوع ازدواج نیز آن را مطرح میکنند که این موضوع احساس بدی ایجاد میکند.
اقلیما تاکید کرد: هر وقت در جامعهای آسیبهای اجتماعی افزایش پیدا میکند، بدانید نتیجه برنامهریزی و دستورکارهایی است که دولت در امور فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی و سیاسی انجام داده است. نفرتپراکنی در جامعه به سیاستهای کلی مسئولان بر میگردد و همین مساله باعث عدم رشد و پیشرفت کشور شد. چرا که افراد با هم درگیر شدند و هیچ کاری پیش نرفت.
این آسیب شناس اجتماعی در ایران ادامه داد: با افزایش نفرتپراکنی، جامعه به عقب رفت. تنها چیزی که باعث رشد میشود، دوستی افراد در جامعه است و عدم تبعیض. در کشوری که مردم با هم خوب رفتار میکنند، ببینید چقدر آرامش هست.
- امروز موج نفرتپراکنی علیه مهاجران افغانستانی راه انداختهاند
رئیس انجمن علمی مددکاری اجتماعی ایران در ادامه برای تشریح ابعاد نفرتپراکنی در این کشور به کمپین اخیر علیه مهاجران افغانستانی در ایران و رفتاری که با آنها میشود اشاره و تصریح کرد: الان در کشور موج نفرتپراکنی علیه مهاجران افغانستانی راه انداختهاند و در جامعه وحشت ایجاد میکنند که افغانها چنین و چنان میکنند. اگر او خلاف میکند، ما هم خلاف میکنیم. آنها بیمه هم ندارند و حتی دکتر نمیتوانند بروند.
اقلیما افزود: به موازات نفرتپراکنی، از جوکهای قومیتی برای تمسخر و کوبیدن افراد استفاده میکنند. در هر جای دنیا، کشورهایی که پیشرفته هستند، اگر صحبتی کنی که باعث تحقیر فردی شود بر اساس قوانین برخورد شدید صورت میگیرد. حال آنکه در کشور ما اینطور نیست. راحت هر کسی را میکوبند، حتی موقعی که میخواهند استخدام کنند.
او ادامه داد: وقتی میخواهی در دستگاهی استخدام شوی اول از همه سوال میکنند در بسیج بودی؟ بسیج یک گروه است میگویند بسیجی نبودی استخدام نمیشوی بین گروهها فرق میگذارند که این موضوع باعث میشود افراد با هم درگیر شوند. باید توجه داشت که این دولتها هستند که با رفتارهایشان باعث جذب و دفع افراد میشوند.
