26 فوریه 2023•بهروزرسانی: 28 فوریه 2023
باکو/ خبرگزاری آناتولی
الهام ممدوف، دادستان بازنشسته نظامی آذربایجانی که در تحقیقات مربوط به قتل عام خوجالی توسط نیروهای ارمنی در 26 فوریه 1992 شرکت داشته، با بیان اینکه براساس کنوانسیونهای بینالمللی این کشتار «نسلکشی» است، تصریح کرد: وقتی آن را از منظر حقوقی ارزیابی کنیم، میبینیم که حادثه رخ داده در خوجالی درست مانند سربرنیتسا، یک نسلکشی بوده است.
هر چند 31 سال از قتلعام خوجالی میگذرد، اما درد آن همچنان در دل آذربایجانیها تازه است و آنان خواهان محاکمه عاملان کشتاری هستند که طی آن 613 شهروند آذربایجانی شامل 106 زن، 70 سالمند، 63 کودک بی دفاع در خوجالی کشته شدند.
تا به امروز بیش از 30 هزار مورد از اظهارات افراد مرتبط با خوجالی ثبت شده و حدود 28 هزار و 500 نفر به عنوان قربانیان یا وارثان قانونی قربانیها شناخته شدهاند.
در این راستا، دادستان آذربایجان اسامی 40 نفر از عاملان این قتلعام را شناسایی کرده که دست به "نسل کشی"، "آوارگی اجباری" و "شکنجه" مردم خوجالی زدهاند.
ممدوف، دادستان نظامی بازنشسته که در سال 2004 سمت معاون دادستان کل نظامی آذربایجان و رئیس گروه تحقیق خوجالی را بر عهده داشت، در مصاحبه با خبرگزاری آناتولی با اشاره به روند این تحقیقات و نتایج به دست آمده گفت: سرژ سرکیسیان و رابرت کوچاریان، رؤسای جمهور سابق ارمنستان مسئول مستقیم اتفاقات خوجالی بوده و باید به دست عدالت سپرده شوند.
به گفته وی، در همان زمان فرماندهان تیپ 366 ارتش شوروی که در منطقه بودند نیز مستقیما در این کشتار شرکت داشته و باید محاکمه شوند.
ممدوف با بیان اینکه پیامدهای جنایات خوجالی، مبنای قانونی برای توصیف این فاجعه به عنوان «نسل کشی» است، افزود: تمام حوادث رخ داده در این کشتار طبق کنوانسیونهای بینالمللی «نسلکشی» تلقی میشود.
گفتنی است با فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی در سال 1991، ارمنیها تلاش خود برای اشغال منطقه استراتژیک خوجالی که صاحب تنها فرودگاه منطقه بود را آغاز کردند. محاصره و حملات ارامنه به خوجالی در روز 25 فوریه 1992 به اوج خود رسید.
ارمنیها آن شب با حمایت تیپ 366 ارتش شوروی که در شهر خان کندی، مرکز قرهباغ مستقر بود، از سه سمت به خوجالی حمله کردند و پس از اشغال آن، یکی از خونینترین قتلعامهای قرن را رقم زدند.
بر اساس آمارهای مجامع بینالمللی از جمله آمار سازمانهای حقوق بشری در آن شب، 106 زن، 70 سالمند، 63 کودک و در مجموع 613 غیرنظامی قتل عام شدند. 487 تن نیز به شدت مجروح شدند که 76 نفر از آنان کودک بودند. ارامنه 1275 آذربایجانی را نیز به اسارت گرفتند. 150 تن از افراد ربوده شده هنوز مفقودالاثر هستند.
در این قتلعام همچنین تمام اعضای 8 خانواده کشته شدند. 25 کودک هر دوی والدین و 130 کودک نیز یکی از والدین خود را از دست دادند. البته سازمان دیدهبان حقوق بشر معتقد است که این آمار ممکن است تا 1000 کشته نیز باشد.
