Германскиот канцелар Фридрих Мерц се залага Украина да добие нов специјален статус како „придружна членка“ на Европската Унија (ЕУ) како одговор на барањето на Киев за брзи преговори за влез во ЕУ, објавија медиумите денес, пренесува Анадолу.
Во писмото до лидерите на ЕУ, конзервативниот лидер предложи веднаш и поблиску да се интегрира Украина, соседот на Русија, во институциите на ЕУ. Сепак, на почетокот нема да ѝ биде доделено полноправно членство или право на глас.
Мерц ја оправда иницијативата наведувајќи ја уникатната ситуација на Украина како земја во војна и значителниот напредок постигнат во пристапните преговори.
Според него, предлогот исто така има за цел да ги олесни мировните преговори иницирани од американскиот претседател Доналд Трамп — меѓу другото, преку политичка посветеност на земјите членки да ја применат клаузулата за заемна помош на ЕУ и за Украина.
Специјалниот статус би испратил силен политички сигнал „кој на Украина и на нејзините граѓани толку итно им е потребен во нивната тековна борба против руската агресија“, се вели во писмото, до кое имаше пристап германската новинска агенција (Дпа) во Брисел.
Во меѓувреме, Мерц смета дека навременото полноправно пристапување на Украина во ЕУ останува нереално.
Канцеларот ги наведе „бројните пречки“ и политички тешките процеси на ратификација во неколку земји членки како причини за тоа.
„Очигледно е дека не можеме да го завршиме пристапниот процес во краток рок“, напиша тој до претседателот на Европскиот совет, Антонио Кошта, претседателката на Европската комисија, Урсула фон дер Лајен, и претседателот на администрацијата на кипарските Грци, Никос Христодулидис, кој претседава со Советот на ЕУ.
- Нема „лесно“ членство, порача Мерц -
За да се осигури дека брзиот напредок ќе продолжи, Мерц предложи ЕУ да преговара „веднаш и без одлагање“ за сите прашања релевантни за пристапувањето. Понатаму, тој предложи да се разговара за идејата за „придружно членство“, што би можело да биде одлучувачки чекор на патот на Украина кон полноправно членство.
„Тоа нема да биде 'лесно' членство, туку ќе оди далеку над постојниот Договор за асоцијација и дополнително ќе го забрза пристапниот процес“, објасни Мерц.
Според визијата на канцеларот, овој специјален статус би можел да вклучува учество на Украина на состаноците на Европскиот совет и на Советот на ЕУ - иако без право на глас.
Исто така, замислива би била и улога како придружен член на Европската комисија без ресор и без право на глас, придружен член на Европскиот парламент без право на глас и придружен судија во Европскиот суд на правдата во форма на „помошник известувач“.
Мерц го опиша предлогот како политичко решение наменето веднаш да ја донесе Украина „значително поблиску до Европската Унија и нејзините клучни институции“. „Ова нема да ги замени тековните пристапни преговори, туку ќе ги промовира и поддржи“, рече тој.
Од перспектива на канцеларот, важно е што за ова нема да биде потребна ниту ратификација на договорот за пристапување според членот 49 од Договорот за ЕУ, ниту измени на договорот.
Наместо тоа, тој зборуваше само за „силен политички договор“.
Мерц, исто така, се заложи за пристап чекор-по-чекор кога станува збор за усвојување на правото на ЕУ и пристапот до програмите на ЕУ. Според овој пристап, Украина засега нема да придонесува во буџетот на ЕУ ниту пак, ќе има корист од него на ист начин како редовните членки. Сепак, програмите под директно управување би можеле постепено да се отвораат, со предмет на заштитни клаузули.
- „Суштинска безбедносна гаранција“ како цел -
Еден особено важен дел од предлогот се однесуваше на безбедносната политика.
Канцеларот предлага Украина целосно да ја усогласи својата надворешна и безбедносна политика со онаа на ЕУ.
Истовремено, земјите членки треба да преземат политичка обврска да ја применат клаузулата за заемна помош од членот 42(7) од Договорот за ЕУ и за Украина, „со цел да се создаде суштинска безбедносна гаранција“.
Како заштита, Мерц предвидува механизам за враќање на старо или, пак, рок на важност на овој статус, во случај Украина да ги прекрши основните вредности на ЕУ или сериозно да назадува во преговорите.
Иако канцеларот призна дека неговиот предлог подига прашања во однос на политичката, техничката и правната изводливост, тој забележа дека тие можат да се решат доколку на специјалниот статус му се пристапи конструктивно.
„Мојата цел би била наскоро да постигнеме договор и да формираме наменска работна група која ќе ги разработи деталите“, напиша Мерц во писмото.
Тој рече дека со нетрпение очекува да разговара за своите идеи со шефовите на држави и влади и со највисоките претставници на ЕУ.
„Мојата цел би била наскоро да постигнеме договор и да формираме наменска работна група која ќе ги разработи деталите“, напиша Мерц во писмото. Тој рече дека со нетрпение очекува да разговара за своите идеи со шефовите на држави и влади и со највисоките претставници на ЕУ.
