Чешка ја повикува Русија да не ги протерува дипломатите

ПРАГА/АНКАРА

Република Чешка ја повика Русија да ја смени одлуката за протерување на 20 нејзини дипломати, давајќи ѝ време до денеска напладне пред да возврати, јавува Агенција Анадолија (АА).

По средбата со рускиот амбасадор во Прага, министерот за надворешни работи, Јакуб Кулханек, за новинарите изјави дека доколку Москва остане на својата одлука, Прага ќе го намали бројот на руски дипломати кои служат во Прага на ист број со чешките дипломатски претставници во Москва.

По неговата средба со Александар Змејевски, Кулханек рече дека како суверена земја, Прага „постапила решително и донела одлуки“, истакнувајќи дека чешко-руските односи минуваат низ извонреден период.

„Откривме мрежа на руската тајна служба. Росатом [Руската државна корпорација за атомска енергија] нема да учествува во проширувањето на нуклеарната централа „Дуковани““, рече тој.

Според извештаите на чешките медиуми, петмина дипломати моментално служат во Амбасадата на земјата во Москва.

- ЕУ ја поддржува Република Чешка -

Објавувајќи пишана изјава во врска со ова прашање, ЕУ ги осуди „незаконските активности“, кои се однесуваат на смртоносната експлозија во 2014 година, која ја открија чешките власти и ја обвинуваат Русија.

„Европската Унија најостро ги осудува незаконските активности на територијата на Чешка каде што беа предизвикани експлозии во складиштето за муниција во Врбетице во 2014 година. Тоа резултира со смрт на двајца чешки државјани, сериозна закана за цивилното население и огромна материјална штета.“

„ЕУ ги смета крајно сериозни заклучоците на чешките власти, засновани на обемни истраги, дека офицерите на руското воено разузнавање ГРУ [Главната управа за разузнавање] ги извршиле овие дејствија“, велат од Унијата.

Унијата додаде дека е „длабоко загрижена од какво било грубо кршење на меѓународното право и суверенитет на Република Чешка, како и од какво било дејствување насочено кон која било друга земја членка на ЕУ. Русија мора да се откаже од активностите што ја загрозуваат безбедноста и стабилноста во Европа и се спротивни на меѓународните обврски на Русија.“

„Европската Унија изразува целосна солидарност со Република Чешка, ги поддржува досега преземените активности од нејзините власти и е подготвена да ги поддржи нејзините понатамошни напори да ги изнесе одговорните пред лицето на правдата“, соопшти ЕУ.

Осудувајќи ги „непропорционалната реакција и последователните закани“ од Русија кон Чешка, ЕУ рече дека „нарушувачките активности“ на руските разузнавачки агенции против интересите и безбедноста на ЕУ и нејзините земји членки ќе продолжат да бидат исполнувани со „најжестока решителност, вклучително и на ниво на Европската Унија, соодветно“.

- Инцидент -

Чешкиот премиер Андреј Бабиш во саботата објави дека 18 руски дипломати се прогласени за персона нон грата поради нивната наводна поврзаност со големите експлозии во 2014 година кои се случија во воените магацини во градот Врбетице, во кои загинаа две лица.

Од дипломатите беше побарано да ја напуштат земјата во рок од 48 часа.

Русија се противеше на одлуката, оценувајќи ја како „неоснована“. Потсетува дека претходно чешките власти го испитале случајот и ги прогласиле за виновни компаниите кои ги поседувале магацините.

Велика Британија изјави дека целосно ги поддржува своите чешки сојузници.

Во владиното соопштение се вели дека за експлозиите во Врбетице се виновни и двајцата офицери на руската ГРУ, обвинети за обид за убиство на Сергеј Скрипал и неговата ќерка во Солзбери во 2018 година.

Британските разузнавачи ги обвинија руските државјани Александар Петров и Руслан Боширов и им пресудија за нападот со новичок во Солзбери.

По одлуката за депортација на Чешка, Русија, исто така, еден ден подоцна, во неделата, објави дека протерала 20 чешки дипломати како одговор на сличниот потег на Прага.

Во соопштението објавено на официјалната веб-страница на руското Министерство за надворешни работи се вели дека чешкиот амбасадор Витезслав Пивонка е известен дека дипломатите се прогласени за персона нон грата и дека мора да ја напуштат земјата до крајот на понеделник.

Министерството, исто така, побара да се намали бројот на локално вработените во Амбасадата на Чешка на истото ниво како и во Руската амбасада во Прага.