Gazze'nin imarı konferansı başladı

KAHİRE

Mısır'da, İsrail'in saldırıları sebebiyle büyük yıkımın yaşandığı Gazze'nin yeniden imarı için yapılacak konferans başkent Kahire'de başladı.

Mısır ve Norveç yönetimlerinin ortaklığında gerçekleştirilen konferansın açılışını darbeden sonra göreve gelen Mısır Cumhurbaşkanı Abdulfettah es-Sisi yaptı.

Mısır Cumhurbaşkanı Abdulfettah es-Sisi, İsrail'e "çatışmayı sonlandırma" çağrısında bulundu.

Sisi, İsrail'in saldırıları nedeniyle büyük yıkımın yaşandığı Gazze'nin yeniden imarı için düzenlenen konferansın açılışında yaptığı konuşmada, "İsrail yönetimi ve halkına sesleniyorum. Haklara vefada yavaş davranmadan, güven içinde yaşayabilmemiz için çatışmayı sonlandırmanın vakti geldi" dedi.

Filistin ve İsrail'deki tüm anne, baba ve yaşlıların sesine kulak vereceğine inandığını dile getiren Sisi, "Mısır, Filistin halkına vefa göstermeye ve adil bir şekilde destek vermeye devam edecek" ifadesini kullandı.

Gazze'de kanın dökülmemesi için ülkesinin üzerine düşen sorumluluğu yerine getirdiğini savunan Sisi, ateşkes sağlanması amacıyla "bıkmadan, usanmadan" görüşmeler yürüttüklerini aktararak, şöyle devam etti:

"Mısır, Filistinli kardeşlerine karşı insani boyutu da kapsayacak şekilde, siyasi rolünü yerine getiriyor. Mısır hastanelerinde yaralıların tedavileri gerçekleştiriliyor. Tüm barış girişimlerine olumlu bir şekilde katkıda bulunduk ve destekledik. Mısır, ABD'nin iki taraf arasındaki barışı sağlamada sarf ettiği çabalarını da takdir ediyor."

Kalıcı ateşkesin sağlanması ve garanti altına alınması için çabalarına devam edeceklerini aktaran Sisi, taraflar arasındaki dolaylı görüşmelerin bu ay içinde devam edeceğini sözlerine ekledi.

ABD, Gazze'nin yeniden imarı için 212 milyon dolar acil yardım yapacak

ABD Dışişleri Bakanı John Kerry ise ülkesinin Gazze'nin yeniden imarı için yaklaşık 212 milyon dolar acil yardım yapacağını belirtti.

Mısır'ın başkenti Kahire'de düzenlenen Uluslararası Gazze'nin Yeniden İmarı Konferansı'nın ikinci oturumunda konuşan Kerry, "Gazze Şeridi'nin yeniden imarı için uluslararası toplumun gösterdiği çabanın bir parçası olarak, ABD Filistin'e yaklaşık 212 milyon dolar acil yardım yapacak" dedi.

Gazze halkının, "yarın veya gelecek hafta değil şu anda yardıma ihtiyaçları olduğunu" kaydeden Kerry, Gazze'deki insani dramın çok büyük olduğuna değinerek, uluslararası toplumu yardıma çağırdı.

Gazze Şeridi'ne yapılan bağışların bölge barışı ve istikrarına katkıda bulunmasını temenni eden Kerry, barışın kalıcı hale getirilmesi gerektiğini ifade etti. Kerry, Gazze Şeridi'nde enkazın arasında oynayan çocukları görmenin çok etkileyici olduğunu söyledi.

"Gazze'nin imarının başarılı olması sağlam bir siyasi zeminin oluşmasına bağlı"

Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri Ban Ki-mun da yeniden imar için başlattıkları girişimin değerinin 2,1 milyar dolar olduğunu belirterek, "Gazze'nin imarının başarılı olması sağlam bir siyasi zeminin oluşmasına bağlı" dedi.

Ban, "BM'nin Gazze'ye destek planı çerçevesinde başlattığı girişimin değeri 2,1 milyar dolar. Bu girişim cömert destekleri hak ediyor" diye konuştu.

İsrail ve Filistin arasında barış ortamının sağlanmasına dikkati çeken Ban şu ifadeleri kullandı:

"Mesajım gayet net. Ortak anlayış ve barış ortamına giden yolu güçlendirmek, insan haklarına saygı duymak. Tüm bunlar da çatışmalı tarafların, insan haklarıyla ilgili uluslararası kanunları ihlal etmemesiyle mümkündür. 

Kahire'de taraflar arasında yapılacak dolaylı görüşmeleri hatırlatan Ban, bu görüşmeleri gerçek bir fırsata çevirme ve ateşkesi kalıcı hale getirme çağrısında bulunarak, her iki tarafın da "tek taraflı" davranmaktan kaçınmaları gerektiğini vurguladı.

"Dost ülkelerin desteği ile Gazze'yi yeniden imar edeceğiz"

Filistin Devlet Başkanı Mahmud Abbas ise saldırılar sırasında Gazze'de çok sayıda can ve mal kaybının yaşandığını belirterek, "Daha önce yapılan Arap Barış girişimi ve iki devletli çözüm önerisinin hayata geçirilmesini, ilki 2009'da düzenlenen bu konferansın ikincisinin düzenlenmemiş olmasını temenni ederdim" dedi.

Bölgeyi yeniden inşa etmek istediklerini dile getiren Abbas, "Allah'ın izniyle Gazze'yi dünyadaki kardeş ve dost ülkelerin desteğiyle yeniden imar edeceğiz. Bu ülkelerin bizi yalnız bırakmayacağına inanıyoruz" dedi.

Gazze'de saldırılar sırasında yerle bir olan hükümet binalarının inşası için acil yardıma ihtiyaç olduğunu aktaran Abbas, "Gazze'nin söz konusu imar projesini, Batı Şeria'daki ilgili kurumlarla ulusal uzlaşı hükümeti gözetiminde yürütülmesi gerekiyor. Ayrıca Gazze ve Batı Şeria'daki kentler arasında yer alan, Filistin'in dünyaya açılan kapıları aktif hale getirilmeli. Filistin ekonomisinin İsrail'in ve onun tasarrufuna bağlı bırakılması mantıklı değil" diye konuştu.  

Bölgedeki "işgalin sonlandırılması" için uluslararası toplumdan destek talep eden Abbas, "İşgal, Batı Şeria'yı yüzde 60 oranında yatırımdan mahrum ediyor ve senelik 3 milyar dolar kayba neden oluyor" değerlendirmesinde bulundu.

İsrail'in Gazze'deki son saldırılarda yaşanan insani kayıplara değinen Abbas, "Gazze saldırılarında yaklaşık 90 ailenin tamamen nüfustan silindi" ifadesini kullandı.

"Yeni bir yaklaşım" çağrısı

İsrail'in uluslararası ve 1967 sınırlarına tabi iki devletli çözümü kapsayan kararlara bağlı kalmaması ayrıca Filistinli mülteciler konusunda çözüme yanaşmamasının bölgede şiddet ve çatışmalara yol açacağını anlatan Abbas, şöyle devam etti:

"İsrail-Filistin arasındaki çatışmayı ve İsrail işgalini sonlandıracak yeni bir yaklaşıma ihtiyaç var. Başkenti Kudüs olan ve İsrail ile yan yana iyi niyet çerçevesinde yaşayan bağımsız bir Filistin devletinin kurulmasını içeren bir yaklaşım."

İsrail'in "Filistin devletini işgale yönelik" sistematik planlarından vazgeçmediğini dile getiren Abbas, "İsrail'in saldırılarının yargısız bırakılması karşısında sessiz kalınamaz" dedi.

Filistin ile İsrail arasında ateşkesin sağlanması için sarf edilen çabalara da değinen Abbas, ateşkesin devamı için Mısır ve ilgili mercilerle görüşmeleri sürdüreceklerini kaydetti.

İsrail'in Kudüs'teki kutsal mekanlara yönelik saldırılarına işaret eden Abbas, "Hristiyan ve İslami simgelere saldırı, zaten var olan ateşe benzin dökmek gibidir. İsrail'in bu tür saldırıları, bölgedeki siyasi çatışmayı dini boyuta tahvil ediyor ve mezhepçiliği körüklüyor. Teröre karşı uluslararası alanda yürütülen çalışmaların, haklarımıza ve bağımsızlığımıza kavuşuncaya kadar bir güvenirliği bulunmuyor. Terör ve hangi isim altında olursa olsun radikal gruplar karşısındaki mücadelemize devam edeceğiz. Bireysel çıkarlar için dinimizi kullanmaya çalışanlara karşılık vereceğiz" ifadelerini kullandı.

"Gazze'nin imarı iki devletli çözüme ulaşmaya katkı sağlayacak"

Norveç Dışişleri Bakanı Børge Brende de "Gazze'nin imarı iki devletli çözüme ulaşılmasına da katkı sağlayacak" diye konuştu.

Brende, İsrail ve Filistinlilerin barış görüşmelerinin yeniden canlandırılması amacıyla gelecekte atılacak adımlar için yeni bir yol bulunması gerektiğini de kaydetti.

Fransa 30 milyon avro yardım yapacak

Fransa Dışişleri Bakanı Laurent Fabius ise konferansın üçüncü oturumunda yaptığı konuşmada, "Fransa olarak 2017'ye kadar projeler şeklinde 30 milyon avro yardım yapacağız" dedi.

Ülkesinin adeti olduğu üzere başından beri gerekli bütün çabaları seferber ettiğini ve daha önce de yardımlar yaptığını dile getiren  Fabius, Gazze'deki ateşkes durumunun sürdürülmesi ve İsrail ablukasının kaldırılmasını sağlayacak şekilde taraflar arasında Kahire'deki müzakerelere devam edilmesi çağrısında bulundu.

Filistin devletinin tanınması gerektiğini ifade eden Fabius, "Barış içinde yaşanılan bir Filistin devleti olmalı... Yerleşim birimleri nedeniyle iki devletli çözüm şu anda tehdit altında... Filistin devletinin tanınması gerekiyor" diye konuştu.

İtalya Dışişleri Bakanı Federica Mogherini de ülkesinin Gazze'nin yeniden imarı için 18,7 milyon avro yardım yapacağını belirtti.  Mogherini daha sonraki bir aşamada ek bir 30 milyon avro tahsis ettiklerini ifade etti.

Öte yandan Ortadoğu Dörtlüsü Temsilcisi Tony Blair de İsrail hükümetine Filistin ekonomisinin güçlenmesine izin vermesi çağrısında bulundu. "

Blair konuşmasında, "uluslararası toplumun görevinin sadece Gazze'nin yeniden imarı ile sınırlı olmadığını ancak Filistin ve İsrail halklarının yan yana barış içinde yaşamasının sağlanması" olduğunu ifade etti.

Konferans ile 4 milyar dolar kaynak hedefleniyor

Mısır'ın başkenti Kahire'de düzenlenen ve Filistin tarafının Devlet Başkanı Mahmud Abbas, Başbakan Rami el-Hamdallah, Dışişleri Bakanı Riyad el-Malki ve bazı bakanlar tarafından temsil edildiği "Gazze'nin Yeniden İmarı" konulu konferansa, BM Genel Sekreteri Ban Ki-mun, Arap Birliği Genel Sekreteri Nebil el-Arabi, AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Catherine Ashton, Ortadoğu Dörtlüsü Temsilcisi Tony Blair, ABD Dışişleri Bakanı John Kerry'nin yanı sıra bir çok ülkeden temsilciler katılıyor.

Filistin yönetimi, konferansta Gazze'nin yeniden imarı için yaklaşık 4 milyar dolar elde edilmesini hedefliyor.

İsrail'in 7 Temmuz'da başlattığı ve 51 gün süren saldırılarda, 2 bin 158 kişi hayatını kaybetmiş, 11 binden fazla kişi de yaralanmıştı. Saldırılarda 17 bin 200 ev, 73 cami ve 24 okul tamamen yıkılmış, binlerce bina hasar görmüştü.