BRÜKSEL
Ukrayna’daki, özellikle de Kırım’daki, son gelişmeler ışığında daimi temsilciler düzeyinde toplanan Kuzey Atlantik Konseyi (NAC) toplantısında kabul edilen açıklamada, Rusya’dan bu ülkedeki askerlerini üslerine geri çekmesi talep edildi.
NATO Genel Sekreteri Anders Fogh Rasmussen tarafından açıklanan ve 28 üye ülkenin onayına sahip olan bildiride, Kırım’daki Rus askeri gerginliği tırmanması kınanırken Rus Parlamentosu’nun Ukrayna topraklarında Rusya Federasyonu silahlı güçlerinin kullanılmasına izin vermesinden duyulan ciddi endişenin altı çizildi.
Rusya’nın Ukrayna’da askeri güce başvurmasının, uluslararası hukukun ihlali olduğunun ve NATO-Rusya Konseyi ile Barış İçin Ortaklık ilkelerine ters düştüğünün vurgulandığı açıklamada, “Rusya, Birleşmiş Milletler (BM) Sözleşmesi’nden kaynaklanan uluslararası yükümlülüklerine ve Avrupa’daki barış ve istikrarın dayandığı Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı (AGİT) ruhuna ve ilkelerine saygı göstermeli” denildi.
Rusya’ya gerilimi düşürme çağrısı yapılan NATO açıklamasında, bu ülkeden “1994 tarihli Budapeşte Memorandumu’nun da dahil olduğu tüm uluslararası yükümlülüklerini yerine getirmesi, güçlerini üslerine çekmesi ve Ukrayna’da başka bir yerde herhangi bir müdahaleden kaçınması” istendi.
Her iki tarafın da BM ya da AGİT himayesinde ikili diyalog aracılığıyla derhal barışçıl çözüm arayışına girmesinin ısrarla talep edildiği NATO açıklamasında, Ukrayna’nın NATO için değerli bir ortak olduğu vurgulanarak, “NATO müttefikleri, Ukrayna’nın egemenliğini, bağımsızlığını, toprak bütünlüğünü ve Ukrayna halkının kendi geleceğini dış müdahale olmaksızın belirleme hakkını desteklemeyi sürdürecek” ifadeleri kullanıldı.
Ukrayna’nın talebi üzerine NATO-Ukrayna Komisyonu’nun toplandığının hatırlatıldığı belgede, NATO–Rusya Konseyi’nin toplanmasının tasarlandığı belirtildi.
Açıklamanın detaylarını basınla paylaştıktan sonra soruları yanıtlayan Rasmussen, üye ülkelerin herhangi birinin kendisini tehdit altında görmesi durumunda karşılıklı istişarelerde bulunulacağını hükme bağlayan 4. maddenin aktive edilmesini bu aşamada talep eden olmadığını ancak NATO üyeleri arasında günlük değerlendirmelerin sürdüğünü söyledi.
NATO-Rusya Konseyi’nin çok açık kurallara bağlı olduğunu belirten Rasmussen, bazı üyelerin Konsey’in toplanması talebinde bulunduklarını ve bu toplantının gerçekleşme olasılığının bulunduğunu ifade etti. Rasmussen, NATO dışişleri bakanlarının bir araya gelmesinin ise bu aşamada pratik ve lojistik nedenlerden dolayı mümkün gözükmediğini kaydetti.
Merkel, Putin'i uyardı
Almanya Başbakanı Angela Merkel, telefonla görüştüğü Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'i uluslararası hukuku ihlal ettiği gerekçesiyle uyardı.
Alman Hükümet Sözcü Yardımcısı Georg Streiter'in yaptığı yazılı açıklamaya göre, Merkel, Putin ile telefonla görüştü.
Merkel, görüşmede Putin'i, Rusya'nın Kırım'a yaptığı kabul edilemez müdahaleden dolayı uluslararası hukuku ve 1994 yılında yapılan Budapeşte Memorandumu'nu ihlal etmekle suçladığı belirtildi.
Karadeniz filosu ile ilgili 1997 yılında yapılan anlaşmanın da ihlal edildiğini belirten Merkel'in Putin'den Ukrayna'nın toprak bütünlüğüne saygı gösterilmesini istediği kaydedildi.
Putin'in siyasi bir diyaloğun başlatılması için Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı (AGİT) yönetiminde olabilecek ''gerçekleri bulma misyonu'' ve bir bağlantı grubunun kurulması yönündeki Merkel'in önerisini kabul ettiği kaydedildi.
Muhabir: Güven Özalp - Erbil Başay
PODCASTTÜMÜNÜ GÖR
