Rusya'ya çifte ajan krizinde 'sorumluluk' çağrısı

LONDRA

İngiltere’nin dün, olayda sorumluluğu olduğunu iddia ettiği Rusya’nın 23 diplomatını sınır dışı etme kararı almasının ardından, İngiltere, Fransa, Almanya ve ABD ortak bir açıklama yayımlayarak bu ülkeyi hedef aldı.

Rusya’nın geçmişteki “sorumsuz davranış kalıplarının” da Skripal olayıyla ilgili kaygıları artırdığı belirtilen açıklamada, “Rusya’ya Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi (BMGK) üyesi olarak uluslararası barış ve güvenliği sağlamadaki sorumluluklarını yerine getirme çağrısı yapıyoruz.” ifadesi kullanıldı.

“Biz Fransa, Almanya, ABD ve İngiltere liderleri, Salisbury’de 4 Mart 2018’de Sergey ve Yulia Skripal’e yapılan saldırıyı nefretle karşılıyoruz.” ifadesi kullanılan açıklamada, saldırının masum İngiliz vatandaşlarının hayatını da tehdit ettiği vurgulandı.

Rusya tarafından geliştirilen tipte, askeri nitelikte, sinir sistemi üzerinde etkili kimyasal maddenin İkinci Dünya Savaşı’ndan bu yana Avrupa’da ilk kez kullanıldığı belirtilen açıklamada, “Bu İngiltere’nin egemenliğine bir saldırıdır ve bir devletin bu türden bir kullanımı Kimyasal Silahlar Sözleşmesini ve uluslararası hukuku ihlaldir. Hepimizin güvenliğini tehdit eder.” değerlendirmesinde bulunuldu.

İngiltere’nin, saldırıda Rusya’nın dahlinin kuvvetle muhtemel olduğu yönünde müttefiklerini bilgilendirdiği kaydedilen açıklamada, “İngiltere’nin bu konuda başka bir makul açıklama olmadığı değerlendirmesini paylaşıyoruz.” ifadesi kullanıldı.

Rusya’nın, İngiltere’nin bu konuda istediği açıklamayı sağlamamasının da olaydaki sorumluluğunu gösterdiği savunulan açıklamada, “Rusya’ya Salisbury saldırısına ilişkin bütün soruları yanıtlama çağrısı yapıyoruz. Rusya özellikle Novichok programının bütün ayrıntılarını Kimyasal Silahları Yasaklama Örgütüne (OPCW) sunmalıdır.” ifadeleri kullanıldı.

Diplomatlara sınır dışı

İngiliz hükümeti dün Skripal'in zehirlenmesine tepki olarak Rusya'ya yönelik yaptırım kararları alındığını, bu çerçevede 23 Rus diplomatın sınır dışı edileceğini açıklamıştı. Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov'un İngiltere’ye yapacağı ziyaretle ilgili davetin geri çekilmesi ile Rusya’da yapılacak Dünya Kupası'na İngiliz devlet erkanından ve kraliyet ailesinden katılım olmayacağı da alınan kararlar arasında yer almıştı.

İngiltere, Skripal ile kızının zehirlenmesinde Rusya tarafından imal edildiği ileri sürülen, askeri nitelikte ve sinir sistemi üzerinde etkili bir kimyasal maddenin kullanıldığının kesinlik kazandığını duyurmuştu. Bu maddenin Sovyetler Birliği tarafından 1970'ler ve 1980'lerde geliştirilen "Novichok" adlı kimyasal grubunun üyesi olduğu belirtilmişti.

İngiltere 2006'da eski Rus ajanı Aleksandr Litvinenko'nun Londra'da radyoaktif bir madde ile zehirlenmesinin ardından da 4 Rus diplomatı sınır dışı etmişti.

Takas edilen casus

Rus mahkemesi, İngiltere için casusluk yaptığı suçlamasıyla 2006 yılında Skripal'e 13 yıl hapis cezası verdi. Dimitri Medvedev’in devlet başkanlığı döneminde affa uğrayan Skripal, 2010 yılında ABD’nin tutukladığı 10 Rus ajanı ile Avusturya'nın başkenti Viyana'da takas edilen 4 casus arasında yer aldı.

Skripal'in daha sonra İngiltere’ye gelerek ülkenin güneybatısındaki Salisbury’de düşük profilli bir yaşam sürmeye başladığı belirtildi.

Rusya, Skripal’in 1990’lı yıllardan itibaren bilgi sızdırdığı İngiliz dış istihbarat servisi MI6’ya, Rusya’nın Avrupa’daki casuslarının kimliklerini de ifşa ettiğini öne sürmüştü.

Skripal ile kızı Yulia, önceki pazar günü Salibury'da bir bankta bilinçlerini yitirmiş vaziyette bulunmuştu. Tedavileri süren baba ile kızın sağlık durumlarının ciddiyetini koruduğu ancak istikrarlı olduğu belirtiliyor.

Muhabir: Tayfun Salcı