Soykırımın inkar edilmesi endişe verici

SARAYBOSNA - Bedrudin Brlyavac

Lahey'deki Eski Yugoslavya Uluslararası Ceza Mahkemesi (ICTY) Başkanı Theodor Meron, AA muhabirine yaptığı açıklamada, geçen yıl gerçekleştirdiği Bosna Hersek ziyareti kapsamında incelemelerde bulunduğu Priyedor yakınlarındaki Tomaşitsa'da bulunan toplu mezarın kendisini duygusal anlamda çok etkiledeğini belirterek, "O dönemde toplu mezar yeni bulunmuş, kazılar devam ediyordu. Duygusal olarak çok etkilenmiştim" ifadesini kullandı.

Görev süresi içerisinde Bosna Hersek'i ikinci kez ziyaret ettiğini belirten Meron, ziyareti kapsamında kurban yakınları ile görüşeceğini ve savaş döneminde toplama kampı olarak kullanılan binalarda incelemelerde bulunacağını söyledi.

"Savaş suçu ve insanlığa karşı suç işlemek" iddiasıyla ICTY'de tutuklu olarak yargılanan ancak geçtiğimiz günlerde "sağlık sorunları" nedeniyle geçici olarak serbest bırakılan Sırp Radikal Partisi (SRS) lideri Voyislav Şeşely'in durumuna ilişkin yorum yapmaktan kaçınan Meron, Hakim Konseyi'nin kararlarına hiçbir zaman yorum yapmadığını kaydetti.

Meron, ICTY başkanı olarak, Hakimler Konseyi'nin aldığı kararlarda hiçbir rolü bulunmadığını belirterek, "Bu, yargı bağımsızlığının temel prensibidir ve ben buna bağlı kalmayı tercih ediyorum. Bunun yanı sıra Savcılık makamı da Şeşely'in geçici serbest bırakılması kararına itiraz etmedi ve konu, başkanlığını yaptığım Temyiz Konseyi'ne gelmedi" şeklinde konuştu.

"Her dava, ceza ile sonuçlanamaz"

Meron, mahkemenin verdiği bazı kararların kurban yakınları tarafından memnuniyetsizlik ve tepkiyle karşılandığını hatırlatarak, ancak her davanın ceza ile sonuçlanamayacağını vurguladı.

"ICTY'nin verdiği bazı beraat kararlarının kurbanlar arasında memnuniyetsizlik yarattığının bilincindeyim" diye Meron, şunları söyledi:

"Ancak sorumluluk prensibine olan bağlılığımız, her yargılanmanın ceza ile sonuçlanacağı anlamına gelmiyor. Sanık, suçlu demek değildir. Hakimler, savcının ortaya koyduğu kanıtları göz önünde bulundurarak karar veriyor. Her yargılanmanın ceza ile sonuçlandığı bir dünya adalet duygusundan çok uzak olurdu. ICTY'nin her kararı bağımsız bir şekilde, kanunlara ve ortaya konulan delillere göre aldığına eminim. Mahkemenin temel gücü de budur."

"Soykırımın inkar edilmesi endişe verici"

Uluslararası mahkemede kanıtlanmış olan Srebrenitsa soykırımının hala inkar edildiğini belirterek, "ICTY başkanı olarak, Srebrenitsa soykırımının inkar edildiğini gördüğümde üzülüyorum. Bosna Hersek'in yanı sıra diğer bölge ülkelerinde de soykırımın inkar edilmesi endişe verici" dedi.

ICTY'nin kararlarının siyasi olduğu yönündeki iddiaları da değerlendiren Meron, kararların hiçbir şekilde siyasi olmadığını savundu.

Meron, mahkemece alınan kararların bazı gruplar tarafından beğenilip beğenilmemesi ile ilgilenmediklerini vurgulayarak, şöyle devam etti:

"Mahkemenin siyasileştirilmesini gündeme getirenlerin asıl amacı, uluslararası adalet sisteminin değerini azaltmaktır. ICTY'ın görevi, özel ve sınırlı. Savaş suçlularının yargılanması ve hukuk üstünlüğünü göstererek uzlaşı sürecine katkıda bulunabilir. Ancak uzlaşı zor bir süreçtir ve bunda tek bir kurumun sorumluluğu olamaz. Özellikle de sınırlı görev süresi olan uluslararası bir kurumun. Srebrenitsa soykırımının inkar edilmesi de uzlaşı sürecini etkileyen etkenlerden biri."