Trablus’un sırtındaki hançer 'Terhune'

Libya'daki hükümet güçleri, geçen pazartesi günü başkent Trablus’un batısındaki Sabrata şehri ve diğer 7 beldeyi, ülkenin doğusundaki gayri meşru silahlı güçlerin lideri Halife Hafter milislerinden geri almasının ardından başkentin yaklaşık 90 kilometre güneydoğusundaki Hafter milislerinin harekat ve ikmal merkezi olarak kullandıkları Terhune kentine operasyon başlattı.

Kentle aynı ismi taşıyan ülkenin büyük kabilelerinden birisinin memleketi olan Terhune, 65 büyük aileden oluşuyor ve üyeleri, başkent Trablus’un güneyine kadar uzanan geniş bir yelpazede yaşıyor.

Terhune kabilesine bağlı silahlı milisler, ülkedeki çatışma ortamından yararlanarak 2017'de Trablus Uluslararası Havalimanı'nı ele geçirdi.

Başkent Trablus’un güneyindeki Hallatat, Kasr bin Gaşir ve Halle gibi bölgelerde yoğun bir şekilde kabile mensuplarının bulunması, Terhune'ye bağlı milislerin Trablus'un güneyindeki havalimanında kontrolü sağlayarak Hafter milislerinin burada konuşlanmasının önünü açtı.

Trablus hükümet güçlerinin, Hafter milislerini Giryan kentinden Haziran 2019'da çıkarmalarının ardından Terhune kenti, Hafter milislerinin başkente yönelik saldırılarında harekat, lojistik ikmal ve toplanma merkezi olarak kullanılmaya başlandı.

Özellikle de bu yılın ocak ayından itibaren Trablus’taki sivil yerleşim bölgelerine düşen ve yüzlerce sivilin hayatına mal olan saldırılar, bu kabile üyelerinin yaşadıkları bölgelerden gerçekleşti ve hala da devam ediyor.

10 gün önce sesi duyulan operasyon

Libya'nın Birleşmiş Milletler (BM) nezdindeki meşru temsilcisi Ulusal Mutabakat Hükümetine (UMH) bağlı hava kuvvetleri, 11 Nisan Cuma günü Terhune’nin etrafındaki askeri alanlara nokta atışları yaparak, stratejik ve askeri hedefleri vurduklarını duyurdu.

Hava operasyonunun ardından yerel bir televizyon kanalına konuşan UMH Terhune Bölgesi Operasyonlar Komutanı Tahir bin Gaybiyye, Terhune’nin geri alınması hedefi çerçevesinde kentin çevresindeki bir bölgeye yerleştirilmiş uçaksavar bataryalarının hedef alındığını söyledi.

Trablus hükümetine yakın kaynaklar, hava operasyonunda Terhune’yi kontrol eden Hafter’e bağlı 9’unucu Tugay komutanlarından bazılarının toplantı yaptıkları yerin vurulduğunu, bölgedeki silah ve mühimmat depolarının da havaya uçurulduğunu duyurdu.

UMH hava kuvvetleri, geçen 3 hafta boyunca Beni Velid ve Terhune yolunda silah ve akaryakıt ikmali yapan kamyonları da hedef alarak, kente yapılan takviyeyi engelledi.

Hafter'in batıdaki kalesi Terhune

Hafter milislerinin toplanma ve ikmal noktası olarak kullanılan Terhune, Trablus’un güneyindeki uzantıları nedeniyle başkentteki hükümet için "en tehlikeli kabile" olarak algılanıyor.

Bazı Libyalı uzmanlar, UMH askeri birliklerinin ülke içindeki herhangi bir askeri stratejik adımında, "Terhune kabilesi üyelerinin başkentin güney bölgelerini füze yağmuruna tuttuğunu" söylüyor.

“Trablus’un sırtındaki hançer” olarak nitelendirilen Terhune’ye yönelik operasyonun işareti, 10 gün öncesinden kentin elektrik ve telefon iletişiminin engellenmesiyle verilmişti.

Romalılar döneminden bu yana ziraat ve hayvancılık

Başkent Trablus’un 90 kilometre güneydoğusunda yer alan 25 bin nüfuslu Terhune, Romalılar döneminden bu yana zeytin ağaçlarının bulunduğu verimli topraklara sahip.

Romalılar zamanında yün ticareti ve çömlekçilikle de tanınan Terhune, Tunus’a giden kervanların kesiştiği önemli bir yol ayrımında yer alıyordu.

Hayvancılığın yaygın olduğu ve bedevilerin bulunduğu bölgede, Libya’da petrol gelirlerinin halka dağıtılmaya başlanmasının ardından Libyalı diğer bedeviler gibi Terhune kabilesi üyeleri de yerleşik hayata geçerek, hayvanlarını Afrikalı çobanlara emanet etmeyi tercih etti.

Bazı Terhune kabileleriyse hayvancılıktan çok ziraata önem verirken elektrik, su ve telefon gibi hizmetlerin bulunduğu köy ve beldelerde yaşamaya başladı.