AB'den gübre krizine karşı plan

AB Komisyonu, gübre tedarikini ve gıda güvenliğini güvence altına almak için hazırladığı Gübre Eylem Planı'nı kamuoyuyla paylaştı.

Artan gübre maliyetleriyle karşılaşan ve gübre kıtlığıyla yaşayan çiftçileri desteklemek, yerli üretimi güçlendirmek ve Avrupa'nın ithalata bağımlılığını azaltmak için hazırlanan plana göre, yüksek gübre maliyetlerinden etkilenen çiftçilere mevcut AB tarım politikası araçları üzerinden hedefli destek sağlanacak.

Yaz öncesinde açıklanması planlanan bir mali paketle, çiftçilere yeni üretim sezonu öncesinde likidite desteği verilecek.

Üye ülkelerin mevcut tarım politikası planları kapsamındaki destekleri daha etkin kullanabilmesini sağlayacak yeni bir yasal paket hazırlanacak. Pakette, nakit akışını destekleyecek likidite mekanizmaları, avans ödemelerinde esneklik ve gübre kullanımını azaltan veya biyolojik bazlı gübrelere geçişi teşvik eden uygulamalar yer alacak.

AB, gübre sektöründe sanayi kaybını önlemek, arz güvenliğini sağlamak ve ithalata bağımlılığı azaltmak için yerli üretimi destekleyecek.

Döngüselliği artırmak ve emisyonları azaltmak için gübrede Avrupa alternatiflerinin kullanımı teşvik edilecek. Bu kapsamda organik ve biyolojik bazlı gübreler ile geleneksel mineral gübrelere alternatif ürünlerin kullanımı yaygınlaştırılacak.

Sürdürülebilir Avrupa menşeli gübrelere yönelik talebi artırmak amacıyla resmi süreçler kolaylaştırılacak, azaltılacak.

Gübre piyasasında şeffaflığı artırmak ve sektör paydaşları arasındaki diyaloğu güçlendirmek amacıyla "AB Gübre Değer Zinciri Ortaklığı" kurulacak. Gübre üreticileri, çiftçiler ve üye ülkelerin katılımıyla yürütülecek platform arz güvenliği ve uygun fiyatlı gıda üretimi konusunda ortak çözümler geliştirmeye odaklanacak.

AB Komisyonu, gübre piyasasına ilişkin güncel veri akışını güçlendirecek, erken uyarı mekanizmaları geliştirecek ve gerektiğinde ortak alım ya da stok oluşturma gibi seçenekleri de değerlendirecek.

AB bu adımı, son yıllarda artan jeopolitik krizlerin Avrupa'nın gübre ve gıda sistemindeki kırılganlığını ortaya çıkarması nedeniyle atıyor. Özellikle Orta Doğu’daki savaş, enerji fiyatlarındaki yükseliş ve Rusya ile Belarus'tan gübre ithalatına getirilen kısıtlamalar, Avrupa’da gübre maliyetlerini ciddi şekilde artırdı.

AB, ayrıca gübrede dışa bağımlı durumda. Birlik, azotlu gübre ihtiyacının yaklaşık yüzde 30'unu, fosfat bazlı gübre ihtiyacının ise yaklaşık yüzde 70'ini ithalatla karşılıyor. Bu durum, kriz dönemlerinde Avrupa'yı dış şoklara açık hale getiriyor.