Firdevs Bulut Kartal
29 Temmuz 2026•Güncelleme: 29 Temmuz 2026
AA muhabirinin derlediği bilgilere göre, Nijerya yönetimi, Türk tersanelerini yalnızca ülkenin gemi ihtiyacını karşılayacak tedarikçiler olarak değil, yerel üretim kapasitesinin geliştirilmesine katkı sağlayacak uzun vadeli ortaklar olarak konumlandırmak istiyor.
DAMISE firmasının teknoloji sağlayıcılığında ve Nijerya-Türkiye İş Konseyinin işbirliğiyle gerçekleştirilen hükümetler arası ve sektör liderleri diyaloğunda, ortak üretim, teknoloji transferi, filo modernizasyonu, iç su yolu taşımacılığı, insan kaynağının geliştirilmesi ve finansman modelleri öne çıktı.
Sürecin geliştirilmesinde rol üstlenen Konsey, hükümetler düzeyindeki temasların Türk ve Nijeryalı şirketler arasında somut yatırım ve üretim ortaklıklarına dönüştürülmesini amaçlıyor.
Nijerya Deniz ve Mavi Ekonomi Bakanlığından yapılan açıklamada da ülkenin yaklaşık 853 kilometrelik sahil şeridi ve 10 bin kilometreyi aşan iç su yolu ağına dikkat çekilerek, Türk tersanelerine, Nijerya'yı yalnızca bir pazar değil, Afrika Kıtasal Serbest Ticaret Alanı kapsamında kıta pazarına erişim sağlayabilecek bir üretim üssü olarak değerlendirme çağrısı yapıldı.
Gemi satışından üretim ortaklığına
Ticaret Bakanlığı verilerine göre, Türkiye'nin gemi ihracatı 2018'de yaklaşık 900 milyon dolar seviyesindeyken 2025'te 3 milyar dolara yükseldi. Türkiye bu alanda dünya sıralamasında 28'incilikten 10'unculuğa çıktı.
Aynı dönemde Nijerya'nın gemi ithalatının 3,4 milyar dolardan yaklaşık 500 milyon dolara gerilemesi, ülkede ithalata dayalı model yerine yerel üretim ve teknik kapasitenin geliştirilmesine yönelik arayışları öne çıkardı.
Nijerya Cumhurbaşkanı Ahmet Tinubu'nun bu yıl Türkiye'ye gerçekleştirdiği ziyaretten sonra iki ülkenin ticari ilişkileri ivme kazandı. Bu temaslarda, ortak ticari hedeflere ulaşma noktasında önemli adımlar atıldı.
İki ülke arasında gündeme gelen işbirliği modelinin, ortak üretim ve teknoloji transferinin yanı sıra özel amaçlı gemiler, feribotlar, gemi bakım ve onarımı ile denizcilik altyapılarını kapsaması bekleniyor.
Nijerya İç Su Yolları İdaresi de Türk tersanelerini ve teknoloji şirketlerini, ülkenin yaklaşık 3 bin kilometrelik seyre elverişli iç su yolu ağında kullanılacak gemiler, feribot terminalleri ve kamu-özel sektör projelerinde ortaklık kurmaya davet etti.
Türk denizcilik sektörünün yaklaşık 85 aktif tersaneye, 2 bin 270'i aşkın gemiden oluşan Türk sahipli filoya ve geniş bir denizcilik eğitim altyapısına sahip olması, Türkiye'nin yalnızca gemi üretimi değil, mühendislik, eğitim, bakım ve teknoloji transferi alanlarında da işbirliği geliştirmesine imkan sağlıyor.
Nijerya, Batı Afrika'ya açılan üretim merkezi olabilir
Nijerya'da kurulacak üretim ve bakım kapasitesinin yalnızca ülkenin talebine değil, Batı Afrika'daki diğer pazarlara da hizmet vermesi öngörülüyor.
Nijerya Kabotaj Yasası da Türk şirketleri açısından yerel ortaklıkları teşvik eden unsurlardan biri olarak gösteriliyor. Düzenleme, bu ülkede inşa edilen, Nijeryalıların sahip olduğu ve onlar tarafından işletilen gemilere çeşitli avantajlar sağlıyor.
Bu nedenle Türk şirketlerinin pazara yalnızca ihracat yoluyla değil, Nijeryalı firmalarla kurulacak üretim, bakım ve işletme ortaklıklarıyla girmesinin daha kalıcı bir model oluşturabileceği değerlendiriliyor.
Balıkçılık gemileri, offshore destek gemileri, gemi tamiri, filo yenileme ve iç su yolu taşımacılığı, kısa vadede işbirliğine açık başlıca alanlar arasında sıralanıyor. Daha uzun vadede ise yeşil dönüşüm, denizcilikte karbonsuzlaşma, teknik personel yetiştirilmesi ve ortak finansman modellerinin gündeme gelmesi bekleniyor.
Görüşmelerde dile getirilen işbirliği alanlarının, şirket eşleştirmeleri, finansman modelleri ve somut yatırım projeleriyle desteklenmesi önem taşıyor.
Türk tersanelerinin yetkinlikleri ile Nijerya'nın filo modernizasyonu ihtiyaçlarının eşleştirileceği görüşmelerin, 30 Temmuz'da, finansman ve iş gücü kapasitesine ilişkin oturumun da 5 Ağustos'ta gerçekleştirilmesi planlanıyor. Sürecin sonunda 2027 Denizcilik İşBirliği Yol Haritası'nın çerçevesinin açıklanması bekleniyor.