VDK'nin yapay zeka destekli risk analiz sistemi "MİHENK" devrede

Kuruldan yapılan açıklamaya göre, Başkanlıkça geliştirilen söz konusu sistem devreye alınarak merkezi risk analiz çalışmalarında kullanılmaya başlandı.

VDK-MİHENK, başta e-belgeler olmak üzere Başkanlığın kullanımında bulunan mali verilerin yapay zeka ve büyük veri analitiği yöntemleriyle değerlendirilmesine imkan sağlıyor. Sistem, çok sayıda ekonomik işlemi birlikte değerlendirerek mal ve hizmetlere ilişkin fiyat, maliyet, satış hacmi ve diğer ekonomik göstergeler arasındaki ilişkileri analiz ediyor.

Sistemle Başkanlığın risk analiz kapasitesinin özellikle transfer fiyatlandırması, emsallere uygunluk ve kazancın ilişkili kişiler arasında fiyatlama yoluyla aktarılmasına yönelik risklerin daha etkin belirlenmesini sağlayacak şekilde güçlendirilmesi hedefleniyor.

Yalnızca emsallerine göre yüksek fiyatlanan işlemleri değil, emsallerine göre düşük fiyatlanan işlemleri de analiz edebilecek şekilde tasarlanan sistem, emsal analizlerini sınırlı sayıdaki örnek veya münferit işlemler yerine çok sayıda gerçek ekonomik işlemden oluşan veri setleri üzerinden gerçekleştirebiliyor.

Coğrafi ve sektörel farklılıklar analizde dikkate alınabilecek

Sistem, karşılaştırılabilirlik analizlerini zenginleştirecek farklı veri kırılımlarından da yararlanabilecek şekilde geliştirildi. Sistem teknik olarak Türkiye geneli yanında il, ilçe ve bölge düzeyinde karşılaştırma yapılmasına da imkan sağlıyor. Bu kabiliyet, bir bölgedeki fiyatın doğru veya yanlış olduğunun belirlenmesi amacıyla değil, transfer fiyatlandırması analizlerinde farklı coğrafi ve ekonomik şartların karşılaştırılabilirlik üzerindeki etkisinin daha sağlıklı değerlendirilmesi amacıyla kullanılacak.

İkinci fazda sektörel kar marjı analizleri devreye alınacak

VDK-MİHENK'in geliştirme çalışmalarının ikinci fazında sektörel kar marjı analizleri devreye alınacak. Bu sayede analizler, yalnızca mal veya hizmetlerin işlem fiyatları üzerinden değil, mükelleflerin ve işlem gruplarının karlılık göstergeleri üzerinden de gerçekleştirilebilecek.

Sistemle Başkanlığın kullanımında bulunan mali verilerin yapay zeka ve büyük veri teknolojileri kullanılarak daha etkin biçimde analiz edilmesi, özellikle transfer fiyatlandırması ve emsallere uygunluk açısından vergisel risk taşıyabilecek işlemlerin daha isabetli şekilde belirlenmesi ve denetim kaynaklarının riskli alanlara yönlendirilmesine katkı sağlanması amaçlanıyor.

VDK-MİHENK tarafından üretilen analiz ve göstergeler nihai bir vergisel tespit değil, merkezi risk analiz çalışmalarına veri sağlayan analitik çıktılar niteliğinde olacak.

Bir işlemin emsallerinden ayrışmasının ekonomik veya ticari gerekçeleri bulunabileceği gözetilerek, risk değerlendirmelerinde işlemin bütün özellikleri dikkate alınacak.