Caretta carettaların gönüllü 'ebe'si

ANTALYA - Süleyman Elçin

Antalya'da, yüksek lisans öğrencisi Fatih Polat, Akdeniz ülkeleri arasında 2 bin 500 yuva ile caretta carettaların en fazla yuvalama alanına sahip olan Belek Turizm Bölgesi'nde, 5 yıldır yaz aylarında gönüllü çalışıyor.

Antalya'da yaşayan yüksek lisans öğrencisi 25 yaşındaki Polat, nesli tükenme tehdidiyle karşı karşıya olan caretta carettaların popülasyonunu artırmak için 5 yıldır geceli gündüzlü çalışıyor.

Ekolojik Araştırmalar Derneği (EKAD) Başkanı Ali Fuat Canbolat başkanlığında hazırlanan Deniz Kaplumbağaları İzleme ve Koruma Projesi kapsamında bölgede kamp kuran ekipte yer alan Polat'ın mesaisi, her sabah 04.00'te başlıyor.

Mayısın 15'inden ekim başına kadar her sabah gönüllü üniversite öğrencileriyle 5 yıldır sahaya çıkan Polat, mayıs, haziran ve temmuz aylarında ergin kaplumbağaların izleriyle yuvaların yerlerini tespit ediyor. Yuvaların üzerine bilgiler yazan çubuk yerleştiren ve GPRS ile işaretleme yapan Polat, arazide elde ettiği bilgileri kamptaki veri tabanına giriyor.

Tilki ve köpeklerden korumak için bazı yuvalara kafese alan Polat, yumurtadan çıkış döneminde de yavruların denize ulaşıp ulaşmadıklarını kontrol ediyor ve yuvalarında sıkışan kaplumbağaları kurtarıyor.

Yuvadaki yumurtaları tek tek sayan, yumurta ile yavruların istatistikleri tutan Polat, bazı yavru kaplumbağaları da kutulara koyup martı ve yengeç gibi saldırganların daha az bulunduğu sahillere götürerek denize ulaştırıyor. Polat ve gönüllü öğrenciler, yılda yaklaşık 10 bin yavru kaplumbağanın denize ulaşmasını sağlıyor.

"Yaşam alanları insanlarca yok edilen bu canlılara kendimi adadım"

Polat, AA muhabirine yaptığı açıklamada, EKAD Başkanı Ali Fuat Canbolat ve danışmanların desteğiyle caretta carettalarla ilgili bilgi edindiğini söyledi.

Yaşıtları gezerken kendisi ve gönüllü öğrencilerin gece gündüz sahilde çalıştığını anlatan Polat, şöyle devam etti:

"5 yıldır buradayım ve severek çalışıyorum. İnsanlar olarak bazı canlıların doğasına giriyoruz ve onların yaşam alanlarını yok ediyoruz. Buraya ilk geldiğimde 'Bu kadar küçük bir yavru nasıl olur da yaklaşık 1 metre boyuna gelip tekrardan doğup, büyüyüp denize girdiği sahile gelip yumurtalar bırakıyor?' diye şaşırdım. Bu durum çok ilgimi çekti. Yaşam alanları insanlarca yok edilen bu canlılara adeta kendimi adadım ve onlara yardım etmeye başladım."

Bölgeye gelenlerin, kendisine "carettaların ebesi", "kaplumbağa terbiyecisi" şeklinde lakaplar taktığını aktaran Polat, "Bu durum beni rahatsız etmiyor. Bu hayvanların korunması gerekiyor" dedi.

"Kahvehanelerde sunumlar yaptık"

Polat, tilki, köpek ve martıların, yavru deniz kaplumbağaları için tehlike oluşturduğunu vurgulayarak şunları söyledi:

"Yuvaya zarar veren hayvanları ayak izlerinden ya da yumurtayı yeme şekillerinden anlıyoruz. Riski fazla olan bazı yuvaları kafeslerle koruyoruz. Hepsine kafes koymuyoruz çünkü diğer canlıların da beslenmeye ihtiyacı var. Bizim için hayvanlardan çok en büyük tehlike insan. Sahile kum almak için traktör ile giren insanlar, yuvalara büyük zarar veriyor. Bazı insanlar, şemsiyelerini yuvaların üzerine dikiyor. Yuvaları bilerek kazıp yavru çıkartmaya çalışanlar oluyor. İnsanları bilgilendirdik. Çevre köylerdeki kahvehanelerde sunumlar yaptık."

Çalışmalarında sadece caretta carettaları değil diğer canlıları da korumayı amaçladıklarına işaret eden Polat, "Carettalar özel hayvanlar. Son yıllarda yaptığımız çalışmalarla nesli tükenme tehdidiyle karşı karşıya olan bir hayvanın popülasyonunu arttırıyoruz. Hocalarımız ve diğer gönüllülerin desteğiyle nesli tükenmekte olan bir hayvanı ipin ucundan almak çok farklı bir duygu. Bu işe gönül verdim. Carettalar ile ilgili yüksek lisans yapıyorum. İleride de tek hedefim iyi bir akademisyen, profesör olup koruma alanlarında bu çalışmaları devam ettirmek."şeklinde konuştu.