Средба Руте - Јанша во Брисел: Словенија е кредибилна членка на НАТО

Словенија е кредибилна членка на НАТО и има кредибилен план за зголемување на издвојувањата за одбрана, изјави генералниот секретар на НАТО, Марк Руте, по денешната средба со словенечкиот премиер Јанез Јанша во Брисел, јавува Анадолу.

Тој нагласи дека сојузниците стојат зад Словенија и ѝ се заблагодари на земјата за поддршката за Киев преку иницијативата ПУРЛ и чешката иницијатива за набавка на муниција. Во таа пригода Јанша ја потврди посветеноста на Словенија кон силен и кредибилен НАТО, како и кон континуираната поддршка за Украина.

Јанша престојува во посета на седиштето на НАТО првпат откако повторно ја презеде функцијата премиер на почетокот на јуни; тој се сретна со Руте на работен ручек во Брисел. Оваа средба се реализира по одобрувањето од страна на словенечката Влада – на седницата одржана во четвртокот – на предлогот за ребаланс на буџетот со кој се издвојуваат дополнителни 296 милиони евра за одбраната. Според овој предлог, годинава Словенија ќе издвои приближно 1,7 милијарди евра – или 2,03 отсто од својот бруто-домашен производ (БДП) – за основните издвојувања за одбраната.

Говорејќи на заедничката прес-конференција по средбата, Руте истакна дека Словенија, под водство на Владата на Јанша, е посветена на колективната одбрана и одвраќањето, зголемувањето на издвојувањата за одбраната и поддршката за Украина.

Тој додаде дека земјата игра важна улога во одржувањето на стабилноста на Западен Балкан. Ја потврди поддршката на сојузниците за Словенија и ѝ се заблагодари на земјата за помошта за Киев преку иницијативата ПУРЛ и чешката иницијатива за набавка на муниција. „Не ги зголемуваме издвојувањата за одбраната поради обврска кон НАТО или затоа што некој ни наредил да го сториме тоа. Мора да ги зголемиме нашите одбранбени капацитети за Словенија да биде способна да се брани и да учествува во активностите на Алијансата“, рече Јанша на прес-конференцијата по средбата.

Тој нагласи дека за помалите земји членки како Словенија, учеството во Алијансата е значително поисплатливо и поефикасно отколку самостојното организирање на одбраната.

„Кога би ја обезбедувале сопствената безбедност самостојно, не би можеле да го постигнеме ова ниво на безбедност, дури и ако го насочиме целиот буџет кон тоа“, истакна тој.

Јанша нагласи дека Словенија ќе ја постигне зацртаната цел преку вложување во човечки ресурси и модерна опрема.

„Технологијата не е единственото прашање; луѓето се на прво место. Токму тука Словенија се соочува со најголемиот предизвик. Прво мора да ги зголемиме капацитетите, а потоа да ги опремиме“, рече тој.

Јанша повторно изрази жалење што претходната Влада го раскинала договорот за набавка на оклопни возила „Боксер“, потег што резултираше со плаќање пенали. Според него, набавката на овие возила сега е поскапа, а роковите за испорака се значително подолги.

„Порано или подоцна, некој ќе мора да одговара за овој скандал бидејќи тој ја загрози Словенија и финансиски и безбедносно“, рече Јанша, додавајќи дека актуелната Влада ќе се обиде да ја поправи ситуацијата.

„Усвоениот ребаланс на буџетот го достигнува прагот од два отсто од БДП, тоа е првпат за Словенија. Тоа беше ветувано безброј пати, но сега навистина е потврдено – и тоа без никаква ’магија‘ во однос на капацитетите со тројна или четворна намена“, истакна Јанша минатата недела по усвојувањето на ребалансот на буџетот за тековната година.

Зголемувањето на издвојувањата за одбраната е неопходно поради актуелната глобална ситуација, нагласи Јанша по усвојувањето на ребалансот. Осврнувајќи се на ветувањето дадено во Хаг за издвојување пет отсто од БДП за одбрана и безбедност до 2035 година, при што 3,5 отсто се наменети за основните одбранбени потреби, минатата недела тој изјави: „Мое лично мислење е дека ниедна парламентарна демократија не може долгорочно да издржи издвојувања за одбраната од пет отсто во мирновременски услови бидејќи таа бројка е превисока за оние од нас што ги познаваат буџетските структури. Од друга страна, во воени услови, тоа е премалку.“

Словенија, исто така, планира благо да ги зголеми издвојувањата за одбраната за 2026 година за да обезбеди дополнителна воена помош за Украина во нејзината борба против руската агресија, тема за која разговараа шефот на НАТО и словенечкиот премиер. Јанша на Самитот на НАТО во Анкара најави дека Словенија ќе издвои дополнителни 50 милиони долари за набавка на американска опрема за Киев во рамките на иницијативата ПУРЛ на НАТО. Претходно денес Јанша се сретна и со претседателката на Европскиот парламент, Роберта Мецола.

„Европа мора да им го олесни животот на луѓето и на бизнисите. Конкурентноста е наш приоритет; ќе продолжиме да ги донесуваме неопходните одлуки за да го искористиме целосниот потенцијал на нашиот единствен пазар, да ја намалиме бирократијата и да обезбедиме поголема предвидливост за нашата индустрија“, напиша претседателката на Европскиот парламент на американската платформа на социјални мрежи X по средбата со словенечкиот премиер. Сепак, за време на оваа посета на Брисел, Јанша нема закажани средби со претседателката на Европската комисија, Урсула фон дер Лајен, ниту со претседателот на Европскиот совет, Антонио Кошта, кого го пречека во Брдо кај Крањ претходно овој месец.