Melike Pala
30 Септември 2026•Ажурирано: 30 Септември 2026
Речиси 40 % од светското население во 2026 година биле изложени на штетни нивоа на приземен озон, покажува нова анализа на Службата за мониторинг на атмосферата „Коперник“ (CAMS), јавува Анадолу.
Анализата, објавена денес, покажува дека екстремните горештини и загадувањето на воздухот предизвикано од човековите активности заедно придонеле за зголемување на загадувањето со озон во големи делови од светот во првите осум месеци од годината.
Според CAMS, само 5 % од светското население биле изложени на нивоа на озон класифицирани како „добри“ во анализата, додека Азија била најпогодениот регион во светот, по што следуваат Европа и Северна Америка.
Околу 60 % од населението во Азија биле изложени на „екстремно лоши“ нивоа на озон во 2026 година, а уделот се зголемува на 90 % кога ќе се вклучи и населението изложено на „лоши“ и „многу лоши“ нивоа.
Во Европа, 50 % од населението биле изложени на „лоши“, „многу лоши“ или „екстремно лоши“ нивоа на озон, при што повторените топлотни бранови меѓу јуни и август придонеле за зголемување на концентрациите на озон.
Во Северна Америка, повеќе од две третини од населението биле изложени на „лоши“, „многу лоши“ или „екстремно лоши“ нивоа на озон, при што емисиите од големите шумски пожари придонеле за зголемени концентрации на озон.
Од CAMS соопштија дека Океанија останала регион со најниска изложеност на озон, при што целото население било изложено на „добри“ или „прифатливи“ нивоа.
Во Јужна Америка, 81 % од населението биле изложени на „добри“ или „прифатливи“ нивоа на озон, додека во Африка уделот изнесувал 56 %.
Анализата исто така го истакна зголеменото значење на прекуграничното загадување на воздухот, при што чадот од шумските пожари, пустинскиот прав и други загадувачи се пренесуваат илјадници километри преку националните граници и океаните.
CAMS соопшти дека наодите ја нагласуваат поврзаноста меѓу климатските промени и квалитетот на воздухот.
Самиот озон е стакленички гас, додека повисоките температури можат да создадат услови погодни за формирање озон, создавајќи го феноменот што научниците го опишуваат како „климатска казна од озонот“.
„Загадувањето на воздухот не ги почитува националните граници“, изјави директорката на CAMS, Лоренс Рул.
„Чадот од шумските пожари, озонот и правот можат да патуваат илјадници километри, погодувајќи ги заедниците далеку од нивниот извор.“
Рул рече дека наодите ја нагласуваат потребата од глобални мерки за подобрување на квалитетот на воздухот, паралелно со климатските мерки.
