Патувањето на гријерот, „кралот на сирењата“, од планинските пасишта до трпезите
- Географски заштитеното сирење гријер, произведено на традиционален начин од млекото на кравите што пасат на високите планински пасишта во Карс...
Cüneyt Çelik
25 Септември 2026•Ажурирано: 25 Септември 2026
photo: Hüseyin Demirci / AA
КАРС
Географски заштитеното сирење гријер, произведено од млекото на крави што се хранат со стотици видови растенија на високите планински пасишта во турската област Карс, остава уникатен вкус на непцето, пишува Анадолу.
Во селото Богатепе, во Карс, каде што гријерот се произведува уште од првите години на Републиката, производството на заштитеното сирење продолжува во современи капацитети, со зачувување на традиционалните методи.
Во градот, кој има значајно место во производството на сирење во Турција, жителите рано наутро ги носат своите говеда на пасишта богати со флора, на надморска височина од 2.400 до 2.840 метри, каде што расте и мајчина душица, таму се хранат, а од добиеното природно и непреработено млеко произведуваат гријер.
Фотографија : Hüseyin Demirci/AA
Производителите, кои со голем труд го произведуваат гријерот, најпрво во млекарниците го носат млекото добиено од кравите што пасат на пасиштата во селото Богатепе и околината, каде што растат 600-650 различни растителни видови.
По различни постапки, млекото се става во големи казани и се загрева додека не се претвори во ситни парчиња. По загревањето, сирењето се цеди и парчињата се вадат од казаните и се ставаат во вреќички со фино сито.
На тој начин се овозможува цедење на млекото што го има во сирењето, по што се става во калапи. Во калапите врз сирењето се поставуваат тегови, а цедењето продолжува неколку дена. Потоа гријерот се пренесува во поладна просторија за да отстои.
Во оваа просторија сирењето стои два-три дена, а потоа се става во солена вода за да се стврдне неговата површина. Откако извесно време ќе отстои во солената вода, се пренесува во топла просторија и повторно се остава да отстои, по што се става во ладилници за да созрее.
Фотографија : Hüseyin Demirci/AA
Во флората на Карс има околу 1.800 природни цветни растенија, од кои околу 100 се ендемски видови. Во Богатепе и околината има околу 600-650 различни растителни видови.
- „Сирење со рок на траење од 4 години“ -
Производителот на гријер и претседател на Здружението за животна средина и живот „Богатепе“, Илхан Кочулу, за Анадолу изјави дека гријерот го носи називот „крал на сирењата“ бидејќи со векови се прави со таа техника на производство, со постепено воведување на механизацијата, а овој назив се користи уште од 13 век.
Кочулу истакна дека гравјерот со векови се произведува со исти техники.
„По откривањето на Америка, морнарите почнаа да патуваат со бродови многу долго, дури со месеци и години. Кога се консумира сирење, на организмот му обезбедува протеини, енергија, масни киселини и бактерии. На тие долги патувања со брод, ова сирење се чувало како важен извор на храна бидејќи не се расипува. Под нормални услови, во својата природна средина, тоа е сирење со рок на траење од 4 години, а може да се чува од 6 месеци до една година. Тоа е причината поради која ова сирење е на кралскиот престол“, рече тој.
- „Годишно се произведуваат меѓу 400 и 500 тони гријер“ -
Кочулу раскажа дека со основањето на Републиката започнало и првото производство на сирењето во селото Богатепе.
„Првото сирење во периодот на Републиката се произведувало во селото Богатепе. Мајсторите работеле тука две-три години, а некои се враќале во своите села. Денес во Турција, во селото Богатепе, единствено село каде што се произведува само сирење, годишно се произведуваат меѓу 400 и 500 тони гријер. Го продаваме и на домашниот и на меѓународниот пазар, потпирајќи се на квалитетот. Во моментов во селото сирење се произведува во пет млекарници, меѓу кои постои голема солидарност, но и конкуренција околу тоа кој ќе произведе подобро сирење.“
Кочулу истакна дека во регионот има многу ретки и ендемски растенија и дека се практикува сточарство засновано врз пасишта.
„Карскиот гријер се произведува од млеко од пасиштата. Млекото добиено од животни што се хранат со цветните растенија на пасиштата во Карс, преку природното богатство што се пренесува од растението на животното, од животното во млекото и од млекото во сирењето, му додава посебна витаминска вредност на гравјерот. Тој е ризница на лековити својства, треба да ги знаеме неговите придобивки. Направивме анализи на масните киселини и има повеќе од 45 позитивни масни киселини“, додаде тој.
Патувањето на гријерот, „кралот на сирењата“, од планинските пасишта до трпезите